แด่คุณ คนที่ทำงานประจำบริษัทญี่ปุ่น

“เพราะอะไรถึงออกจากงานประจำ” คำถามสุดคลาสสิกเวลาไปผมบรรยายให้พนักงานบริษัทญี่ปุ่น

7 ปีที่ผ่านมาผมมีโอกาสไปบรรยายให้บริษัทกว่า 100 องค์กร ได้เห็นวัฒนธรรมและบรรยากาศทำงานหลากหลาย รวมไปถึงการทำงานในบริษัทญี่ปุ่น 12 ปีเต็ม ผมคงต้องยอมรับว่าแรงกดดันและความเครียดสะสมของคนในบริษัทญี่ปุ่นมีสูงมาก

ครั้งหนึ่งผมให้ผู้บริหารบริษัทญี่ปุ่นราว 20 ท่านแนะนำตัวผ่านการ์ดรูปง่าย ๆ ที่ควรมีรอยยิ้มและเสียงหัวเราะแต่กลับมีถึง 3 คนเสียน้ำตาตอนพูด

ลึก ๆ ในใจพวกเขาคงเต็มไปด้วยแรงกดดันจากการทำงานดึกต่อเนื่องยาวนาน วัฒนธรรมที่ค่อนข้างมีความเป็น Top Down สูงและจริงจังกับทุกรายละเอียด

ดังนั้นเบื้องหลังของคำถามว่า “เพราะอะไรถึงลาออก” คงมาจากความคิดในหัวของเขาที่ว่า “ฉันจะลาออกดีไหมนะ”

แต่เพราะต้นทุนของการลาออกจากบริษัทญี่ปุ่นที่สวัสดิการพนักงานดีมาก สามารถอยู่ได้จนเกษียณมันมีราคาแพง แถมบริษัทญี่ปุ่นที่ส่วนใหญ่ลาออกแล้วก็ไม่ค่อยรับกลับเข้าไปทำงานอีกรอบ (อย่างน้อยก็บริษัทผม)

เขาคนถามเลยอยากรู้ว่าชีวิตคนที่ตัดสินใจเดินทางข้ามไปยัง “อีกฝากของแม่น้ำ” เป็นอย่างไรก่อนจะตัดสินใจครั้งสำคัญ

คำตอบของผมอาจเปลี่ยนไปตามวัยที่เปลี่ยนแปลง แต่แก่นแท้มีเพียงหนึ่งเดียว

“ลูก ๆ ของผมมี 1 ขวบแค่หนเดียวผมไม่สามารถกลับไปอยู่กับ 1 ขวบของเขาได้ในวันที่พวกเขาเรียนจบ”

ตอนนั้นผมไม่มีทางเลือกมากนักว่าจะประคองให้ทั้งครอบครัวและงานไปด้วยกันได้อย่างไร ผมจำเป็นต้องเลือกไม่ซ้าย (ครอบครัวแต่ตกงาน) ก็ขวา (ทำงานต่อแต่ไม่ได้เลี้ยงลูกเอง)

3 สิ่งที่ผมได้เรียนรู้ในฐานะ คนข้ามฝั่ง

1. บริษัทที่ผมเคยทำงานยังเป็นบริษัทที่ดีเหมือนเคย ผมต่างหากที่เปลี่ยนไปไม่อินกับงานอย่างเดียวในวันที่เริ่มมีครอบครัว ไม่ได้มีใครผิด อย่าไปกล่าวโทษวัฒนธรรมการทำงาน ถ้ามันไม่เหมาะกับเราแล้วก็อย่าฝืน เพราะไม่มีใครได้ประโยชน์

2. เราไม่สามารถได้ทุกอย่างในชีวิต คำตอบที่ดีที่สุดเพียงหนึ่งเดียวไม่มีอยู่จริง ได้อย่างต้องเสียอย่างเสมอทุกวันนี้ผมก็ยังเสียดายโอกาส เคยคิดว่าจะเป็นยังไงถ้าวันนี้เราได้ยืนถ่ายรูปในงานเปิดตัวรถยนต์กับเพื่อน ๆ ที่โตมาด้วยกัน

ตอนนี้ได้แต่ร่วมแสดงความดีใจ แต่ไม่ได้มีโอกาสภาคภูมิใจ

อาหารที่ชอบที่สุดน่าจะมาจากการได้ชิมอาหารเกิน 10 อย่าง อาชีพที่เหมาะกับคุณก็น่าจะมาจากการลองมากว่า 1 อาชีพซึ่งทำคู่กันได้เหมือนกินกับข้าวพร้อมกัน 2 อย่างนั่นแหละไม่ต้องเสี่ยงเหมือนผมลาออกทั้งที่ยังไม่มีงาน